เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการพัฒนา ICT4D (Information Communication Technology for Development)

เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการพัฒนา

ICT4D (Information Communication Technology for Development)

การศึกษาเพื่อนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาช่วยลดช่องว่างของความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงสารสนเทศและความรู้, ความเหลื่อมล้ำระหว่างประชากรกลุ่มต่างๆ ภายในประเทศ ที่มีโอกาสในการเข้าถึงสารสนเทศและความรู้แตกต่างกัน เช่น ระหว่างประชากรในเมือง ใหญ่กับประชากรในชนบท ระหว่างกลุ่มประชากรที่มีเพศ อายุ ต่างกัน ระหว่างผู้ที่มีระดับการศึกษาต่างกัน ระหว่างผู้ที่มีเชื้อชาติและวัฒนธรรมที่ต่างกัน รวมถึงโอกาสในการเข้าถึงสารสนเทศและความรู้ของผู้พิการ ที่อาจน้อยกว่าบุคคลทั่วไปอีกด้วย หรืออาจะไปเปรียบเทียบความเหลื่อมล้ำระหว่างคนในประเทศต่างๆ เพราะประเทศที่มั่งคั่ง จะมีความพร้อมมากกว่าประเทศยากจน และเมื่อประชานสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีสารสนเทศที่ทันสมัยอย่างเท่าเทียมกันแล้ว ประชาชนก็จะมีความรู้ความสามารถ และใช้เทคโนโลยีสารสนเทศให้เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ พัฒนาประเทศให้ก้าวทันต่อการแข่งขันในประชาคมโลกได้

ก่อนที่เราจะเข้าใจ ICT4D มากกว่านี้เราลองมาดูความหมายของคำว่า ไอซีที (ICT) กันก่อนโดยคำว่า เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร หรือเราเรียกสั้นๆว่า ICT ได้มีขยายความหมายจากคำว่า เทคโนโลยีสารสนเทศ หรือ ไอที (IT) โดยไอทีจะกล่าวถึง หมายถึงเทคโนโลยีสำหรับการประมวลผลสารสนเทศ ซึ่งครอบคลุมถึงการรับ-ส่ง การแปลง การจัดเก็บ การประมวลผล และการค้นคืนสารสนเทศ ในการประยุกต์ การบริการ และพื้นฐานทางเทคโนโลยี ส่วนเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Information Communication Technology-ICT) หมายความถึงอุปกรณ์สื่อสารทุกชนิด อาทิ วิทยุ โทรทัศน์ มือถือ คอมพิวเตอร์ เครือข่าย ซอฟต์แวร์ ฮาร์ดแวร์ ดาวเทียม เป็นต้น และรวมไปถึงการให้บริการการสื่อสารผ่านระบบสื่อสารต่างๆ เช่น สัญญาณวิทยุ โทรทัศน์ โทรศัพท์ อินเทอร์เน็ต การประชุมผ่านวิดีโอ การศึกษาผ่านดาวเทียม

ถ้าอ้างอิงความหมายจากแผนแม่บทเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของประเทศไทยจะมีความหมายดังต่อไปนี้

แผนแม่บทเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของประเทศไทย พ.ศ. 2545-2549  ได้ให้คำจำกัดความไว้ว่า

“เทคโนโลยีสารสนเทศ IT หมายถึง ความรู้ในผลิตภัณฑ์ หรือในกระบวนการดําเนินการใดๆ ที่อาศัยเทคโนโลยีทางด้านคอมพิวเตอร์ซอฟต์แวร์ (software) คอมพิวเตอร์ฮาร์ดแวร์ (hardware) การติดต่อสื่อสาร การรวบรวมและการนําข้อมูลมาใช้อย่างทันการ เพื่อก่อให้เกิดประสิทธิภาพทั้งทางด้านการผลิต การบริการ การบริหาร และการดําเนินงาน รวมทั้งเพื่อการศึกษาและการเรียนรู้ซึ่งจะส่งผลต่อความได้เปรียบทางเศรษฐกิจ การค้า และการพัฒนาด้านคุณภาพชีวิตและคุณภาพของประชาชนในสังคม”

แผนแม่บทเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของประเทศไทย พ.ศ. 2545-2549 ได้กำหนดความหมายของ ICT ดังนี้

“เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร หมายถึง เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับข่าวสาร ข้อมูล และการสื่อสาร นับตั้งแต่การสร้าง การนํามาวิเคราะห์หรือประมวลผลการรับและส่งข้อมูล การจัดเก็บ และการนําไปใช้งานใหม่ เทคโนโลยีเหล่านี้ มักจะหมายถึงคอมพิวเตอร์ ซึ่งประกอบด้วยส่วนอุปกรณ์ (hardware) ส่วนคําสั่ง (software) และส่วนข้อมูล (data) และระบบการสื่อสารต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์ ระบบสื่อสารข้อมูล ดาวเทียม หรือเครื่องมือสื่อสารใดๆ ทั้งมีสายและไร้สาย”

แนวความคิดของ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการพัฒนา ICT4D ได้เริ่มต้นตั้งแต่ปี 1950 (2493) ซึ่งเราสามารถแบ่งได้เป็นสามช่วง

ICT4D 0.0

ปลายปี 1950 จนถึงปลาย ทศวรรษ 1990 ในช่วงเวลานี้ก่อนที่จะมีการการสร้าง คำว่า ” ICT4D ” เทคโนโลยีสารสนเทศ และคอมพิวเตอร์ถูกใช้เพื่อประมวลผลข้อมูล เก็บข้อมูล หรือเพื่อใช้ในสำนักงาน ภาครัฐ และภาคเอกชน หรือองค์กรขนาดใหญ่ในการพัฒนาประเทศ

ICT4D 1.0:

ในช่วงปลายยุค 1990 ถึงปลาย 2000 เป็นช่วงที่โลกเกิดการพัฒนาอย่างรวดเร็วในด้านเศรษฐกิจและสังคม รวมถึงเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ และอินเทอร์เน็ต ในประเทศอุตสาหกรรมได้มีการลงทุน ในโครงสร้างพื้นฐานด้าน ไอซีที และเกิดโครงการในประเทศกำลังพัฒนา เช่น โครงการศูนย์การเรียนรู้ด้าน ICT หรือ telecentre ซึ่งเป็นโครงการที่จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นแหล่งกระจายข้อมูลข่าวสารต่างๆสู่ชุมชนที่มีความยากจน เช่น สุขภาพ การศึกษา และ การส่งเสริมการเกษตร และอาจรวมถึงการส่งข้อมูลออนไลน์ หรือบริการออนไลน์บางส่วนของรัฐบาลสู่ประชาชนให้ทั่วถึงด้วย

ICT4D 2.0:

ปลายยุค 2000 เป็นต้นไป เทคโนโลยีโทรศัพท์มือถือ Mobile Phone Technology ได้มีการพัฒนาอย่างรวดเร็ว ทั้งในด้านของมือถือ และซอฟต์แวร์ ในช่วงเริ่มต้นมือถืออาจจะเป็นแค่อุปกรณ์สื่อสารเพื่อการสนทนาเท่านั้น แต่ในช่วงต่อมามือถือถูกนำไปใช้ในรูปแบบต่างๆมากขึ้น อาทิ เพื่อการสืบค้นข้อมูลออนไลน์ ติดต่อส่อสารออนไลน์ หรือเพื่อความบันเทิง อีกทั้งได้มีการผลิตอุปกรณ์สื่อสารขนาดเล็กและเทคโนโลยีแบบอื่นๆเพื่อรองรับเทคโนโลยีสื่อสารไร้สายมากขึ้น เช่น แท็ปเล็ต tablet PC คอมพิวเตอร์โน๊ตบุ๊คขนาดเล็ก Low-cost computer หรือเทคโนโลยีเว็บ 2.0 เมื่อมีการพัฒนาและผลิตมากขึ้นจึงมีผลทำให้ราคาอุปกรณ์ลดลงแต่มีความสามารถในการใช้งานเพิ่มมากขึ้น และเมื่อราคาที่ถูกลงก็ส่งผลให้ประชาชนที่มีรายได้น้อย หรือขาดโอกาสในการเข้าถึงข้อมูลสามารถได้มีโอกาสใช้งานและรับข้อมูลข่าวสารและเทคโนโลยีอย่างเท่าเทียมกัน และยังสามารถพัฒนาต่อยอดไปเป็นผู้ให้บริการข้อมูลข่าวสาร สร้างความยั่งยืนให้กับโครงการ ICT4D ต่างๆได้อีกทั้งถ้าขยายขีดความสามารถต่อโดยเปลี่ยนจากผู้เผยแพร่ข้อมูลเป็นผู้ที่สามารถนำปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีที่มีอยู่มาใช้งานให้เกิดประโยขน์สูงสุดได้

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s